Vrijdag beslist Europa over de toekomst van ons theater

Aanstaande vrijdag is een belangrijke dag voor de Europese cultuur. Alle cultuurministers van de Europese Gemeenschap komen dan onder de Griekse zon bijeen in Thessaloniki om daar de cultuurparagraaf vast te stellen die deel uit gaat maken van de nieuwe Europese grondwet. Voor het geval u nog niet wist: inderdaad wordt er in Europa gewerkt aan een grondwet, die – als alle internationale verdragen – uiteindelijk nog belangrijker wordt dan onze eigen grondwet. Maar ja. Aangezien dit land dankzij de WijZijnBozeBlokkerKlantenEnDeMediaHeeftHetGedaan-partij een heel jaar niet is geregeerd, weten we van dat soort buitenlandse dingen helemaal niets meer. En ondertussen komen er aanstaande vrijdag 14 cultuurministers bij elkaar, en misschien één cultuurstaatssecretaris. Cees van Leeuwen, onze eigen LPF-cultuurtrots, mag namelijk nog één keer op vakantie.

En waar gaan die cultuurministers het over hebben? Over dingen als subsidie en vrije markt. Over de vraag of Nederland bijvoorbeeld via belastingconstructies zijn eigen filmindustrie overeind mag houden. Die zaak lijkt overigens al geregeld, want in het regeerakkoord van ons nieuwe kabinet staat er geen woord over. De filmindustrie is dus al verkocht. Nu de orkesten nog. En de dansers. En het toneel.

Hoewel: voor het toneel gloort er hoop. In eendrachtige samenwerking met de Association Internationale des Critiques de Théàtre heeft de Union des Théàtres de l’Europe een Charte du Théàtre Européen opgesteld. Juist ja: in het Frans. Niks mis mee, een prachtig land ook, met veel mooie theaters enzo. Maar toch. Het is jammer dat zo’n tekst alleen in de taal van het het meest zelfbewuste Eropese land geleverd wordt. Zoiets ga je niet boven Nederland als pamflet uitstrooien. Terwijl wat die leden van Europese Theaterunie produceren misschien wel eens heel erg belangrijk zou kunnen zijn voor de toekomst van ons gesubsidieerde theater.

En wat stelt dat nu helemaal voor, zo’n cultuurparagraaf? Een samenvatting:

De diversiteit van de talen is een meerwaarde voor Europa, die bedreigd wordt door het streven naar uniformiteit. De vrijheid om eigen emoties en gedachten te uiten mag niet worden beknot.

Het theater is de levende bewaarplaats van onze taal.

Overal elders op de wereld hebben mensen dans, muziek en beeldhouwkunst uitgevonden, maar alleen in Europa ontond het theater. (Lijkt me een vreemd punt, want wat moeten we dan met de rijke mondelinge tradities van het Indiase subcontinent?) In ieder geval moet Europa deze unieke verworvenheid koesteren.

Zo staan er nog wat meer of minder holle kreten in het manifest, dat dankzij die Franse taal toch nog heel mooi klinkt. En concreet willen ze heel veel, die europese theaters. Zo moeten de nationale theaterinstituten beter worden gesubsidieerd, en moeten belastinggrenzen worden opgeheven, moeten theatervoorstellingen met Europees geld worden boventiteld en moet er meer geld naar een Europees vertalingenfonds.

Allemaal goed en wel, maar het snijdt weinig hout. Het enige dat wel hout snijdt is het pleidooi voor het onttrekken van het theater aan de algemene Europese wetgeving. Dat wil zoveel zeggen als dat theater iets blijft waar het eigen land alles over te zeggen heeft, en dat het steunen van een gezelschap met subsisdie niet onder de Europese mededingswet valt, die dat soort overheidssteun eigenlijk verbiedt.

Vreemd genoeg hoop ik nu eens voor het eerst dat die Europese politici in Thessaloniki eens gaan doen waar wij ze altijd al van verdenken, namelijk lekker in de zon zitten en veel chamopagne drinken. Heeft Cees van Leeuwen ook nog een gezellig uitje en wordt er helemaal niets besloten. Want dat alles bij het oude blijft is iets waar ik als hardnekkig voorstander van ‘Europa’, maar vooral als theaterliefhebber, erg op hoop. We krijgen het als cultuurmensen toch al zwaar genoeg met Balkenende II.

Commentaar

Toevoegen

Zoeken