Hete Franse zomer voorspelt zompige Hollandse herfst

Het Place de la Horloge baadt in het zonlicht. Een bejaarde wandelstokkunstenaar toont zijn eerste kunstjes en verleidt wat toeristen tot het nadoen van zijn act. Een zakkenroller probeert wat, maar beseft al gauw dat het in juni nog veel te leeg is op het plein met zijn vele terrassen: hij valt teveel op. Avignon, twee weken voor het begin van het grootste zomerfestival van Frankrijk en het Rhônedal zindert onder de zwaarste hittegolf sinds mensenheugenis. Landerigheid troef. We bestellen nog een Perrier.

Dan wordt de relatieve rust verstoord door gillende sirenes. Niet één of twee, maar zeker een stuk of tien gepantserde overvalwagens gillen door de Avenue Thiers, rakelings langs verbijsterde Amerikaanse toeristen, een zijstraat in aan het begin van het Place de la Horloge. Nu klinken ook sirenes uit alle andere delen van de stad. Het personeel van de terrassen kijkt nauwelijks op. Ook niet als een kwartiertje later alle politieauto’s (het zijn er twintig, aangevuld met onopvallend blauw geverfde Renaultjes waar bezonnebrilde duistere types in kogelvrij vest zitten) zich over de afrastering van het plein heen in de richting van het Pauselijk Paleis begeven. Ze waren kennelijk de weg kwijt.

Op het plein keert de rust weer, de ober zet schouderophalend onze derde Perrier neer. Hij weet ook niet wat er aan de hand is. Een halfuurtje later lopen we voorzichtig in de richting van het Palais des Papes: we zijn dan wel op vakantie maar je blijft journalist, tenslotte. Op het eerste gezicht is er niets vreemds aan de hand. De verzamelde groepjes mensen staan er nog gewoon, rond de straatkunstenaars die zich warmdraaien voor het Festival. Dan zien we de overvalwagens weer, verdekt opgesteld achter de trappen van het congrescentrum. Op het bordes van het Pauselijk Paleis staat ook een groep mensen, maar dit zijn geen toeristen. Een keurige vrouw, type actrice in burger, heft de Internationale aan, en in het Frans klinkt die echt geweldig, zo met die breekbare stem des niet-zo-volks vertolkt. De anderen hebben CGT-badges op hun revers: de communistische vakbond van Frankrijk voert actie. In de deuropening van het paleis staan vier zonnebrillen, met geopende holsters. De Franse marechaussee heeft aanzienlijk minder humor dan de Nederlandse. Hun dienders slaan ook net even wat harder, zo verzekert een woordvoerder mij, waneer ik vraag wat er aan de hand is. We blijken getuige van een kleine protestactie van ‘les intermittants du théâtre’, ofwel de seizoensarbeiders van de kunst die dankzij een bezuinigingsvoorstel van de Franse regering tussen de klussen door geen beroep meer kunnen doen op een uitkering. En als de rode vakbond zich bij zoiets prestigieus meldt als het Festival d’Avignon, dan rukt het leger uit. Niet dat die lieve acteurs en technici nu echt met stenen zullen gaan gooien, maar als je nog communisten hebt, is het altijd beter om die communisten te provoceren met wat lekker machtsvertoon, dan om ze gewoon hun gang te laten gaan.

Frankrijk leeft nog steeds in de jaren tachtig. Ik genoot. Hier zijn kunstenaars nog gewoon links. Hier wordt de intellectueel nog gewoon met de wapenstok het verzet in gedreven. Hoe anders zal dat gaan deze herfst in Nederland, wanneer de regering Balkenende-Zalm zijn bezuiniging-om-de-bezuiniging bekend gaat maken. Hier zal hoogstens een licht geaffecteerd ‘foei’ klinken als met een lichte pennenstreek hele gezelschappen van de kaart worden geveegd.

Wat jammer dat alleen in Frankrijk nog acteurs te vinden zijn die serieus De Internationale willen zingen.

Commentaar

Toevoegen

Zoeken