Dogtroep is geschiedenis
Na 33 jaar stopt Dogtroep ermee. Het
anarchistische locatietheatergezelschap dat in de jaren negentig
uitgroeide tot Nederlands belangrijkste culturele exportproduct, is
op.
Dordrecht (GPD) _ De Mandarijn,
Noordwesterwals, Dynamo Mundi, Hotazel: woorden die als titel van een
voorstelling even mysterieus als indrukwekkend klinken. Goed gekozen
woorden, net wat minder zweverig dan de toverspreuken waarmee Cirque
du Soleil de wereld aan zijn voeten krijgt. Maar Soleil-hits als
Allegria of Varekai zouden er niet niet zijn geweest als Dogtroeps
Noordwesterwals of Dynamo Mundi nooit waren gemaakt. Zo groot is de
invloed van dit gezelschap, dat nu in een oude fabriekshal in
Dordrecht ten grave wordt gedragen.
Dogtroep stopt na 33 jaar. Het
gezelschap van anarchistische theaterkunstenaars, machinebouwers en
hemelbestormers begon ooit met voorstellingen die de 'happenings'
van de jaren zestig in de schaduw zetten. Oprichter Warner van Wely
maakte, op de ruïnes van het hippie-tijdperk, 'interventies',
ingrepen in het dagelijks leven die vaak spectaculair verliepen. Veel
vuur, veel rook, veel water, veel licht, veel geraas. Kleine mensen
die zich op de een of andere manier moesten verhouden tot de grote
dreiging van techniek en geweld. Massaal bezochte gratis
voorstellingen in de open lucht wisselden ze af met intiemere
projectjes op straat of in theaters als Shaffy of De Melkweg.
Het gezelschap wilde nog groter, nog
theatraler. In 1989 gingen die ambities te ver voor oprichter Warner
van Wely. Hij verliet het gezelschap en liet de leiding over aan
Threes Schreurs en Han Bakker. Daarmee begon een internationaal
succesverhaal dat zijn weerga niet kent. Dogtroep opende de
Olympische Winterspelen in Albertville, de Wereldexpo in Sevilla en
de Frankfurter Buchmesse. Iedere première van Dogtroep haalde de
televisiejournaals en zelfs de strubbelingen in het gezelschap toen
het burgerlijke Theater Carré werd bespeeld waren nieuws.
Wat was de kracht van Dogtroep?
Spektakel kan iedereen met een beetje inventiviteit en twee
rechterhanden wel maken. De vele navolgers van Dogtroep laten dat
zien. Maar Vis à Vis, De Lunatics of Het Monsterverbond halen met
hun humor, respectievelijk megalomanie niet de roem die Dogtroep
kreeg. Het geheim moet wel in de interne chemie gelegen hebben.
Threes Schreurs is niet alleen een vrouw met grote
leiderscapaciteiten, ze had ook een visie die aan de megaspektakels
van Dogtroep altijd iets diep-menselijks meegaf. Een grote, maar ook
een bizarre gave, en hoe bijzonder die was bleek toen zij in maart
1998 de centrale figuur was in de zwartste voorstelling die Dogtroep
ooit maakte. In de Amsterdamse Beurs van Berlage moest Dogtroep in
het zicht van verzamelde vrienden en pers twee leden herdenken, die
'in the line of duty' om het leven waren gekomen. De markante,
boomlange acteur Wieger Woudsma en lichtontwerper Marco Biagnioni,
tevens levenspartner van Threes Schreurs, verdronken in midden
Frankrijk tijdens de voorbereidingen voor Hotazel, een voorstelling
die derdewereldhitte zou laten versmelten met toeristenconsumentisme.
Schreurs verliet Dogtroep na dit
verlies. Zij maakt sindsdien films, romans en theater als Threes
Anna. Het was passend geweest als de naam Dogtroep ook was gestopt.
Maar de belangen waren te groot en de onderlinge meningsverschillen
tussen de zeer zelfstandig opererende kunstenaars te diep voor een
spectaculair slot, dat tegelijk een hoogtepunt zou zijn.
Dogtroep ging dus door, terwijl
ondertussen steeds meer leden afhaakten. Tot er weinig meer overbleef
dan de mobiele keukens en containerwerkplaatsen die nu in de Dordtse
haven staan opgesteld voor De Montan.
Met De Montan, genoemd naar de fabriek
waar Dogtroep nu zijn zwanenzang houdt, probeert het overblijfsel van
Dogtroep nog één keer het vuur te laten branden, het water te laten
regenen en de kleine mensjes te laten strijden, maar het wil niet
echt meer zinderen. Het waterballet is een waterballet dat meer lijkt
op een natte T-shirt bijeenkomst op een strand en het ingehuurde
brandweermannenkoor is door de weinig fantasievolle regie een beetje
buiten de voorstelling gehouden.
Locatiekunstenares Lotte van den Berg
neemt volgend jaar de boedel over. Maar gelukkig voor haar krijgt ze
de naam niet mee. Dogtroep is geschiedenis.
De Montan is nog t./m 22 juni te zien
in Dordrecht. Inlichtingen: www.kunstmin.nl
of 078 - 639 79 79. Er worden nog pogingen ondernomen om dit najaar
bij Amsterdam een voorstelling te maken op het dak van de Coentunnel.
Van Dogtroep verschijnt binnenkort een herdenkingsboek. Inlichtingen:
www.dogtroep.nl
|