Aftellen met het Cultureel Persbureau

Het zal een enkeling zijn opgevallen, maar inderdaad is deze site de laatste maanden niet zo erg bijgehouden. Dat heeft alles te maken met de tijd en moeite die deze periode is gaan zitten in het opzetten van het Cultureel Persbureau, dat hopelijk op 1 januari 2010 van start gaat, en waarover ik hier al eerder geschreven heb.

Van een klein initiatief is dat inmiddels uitgegroeid tot iets wat wel eens heel groot zou kunnen gaan worden.

En van een klein groepje eerste denkers uit de gelederen van de FreeLancers Associatie (FLA) is een harde kern overgebleven, en zijn er nieuwe mensen bijgekomen. Remco Bakker van Syntens begeleidt sinds maart het oprichtingsproces en dat werkt. Met Ingrid van Frankenhuyzen (v/h NRC) deel ik het hoofdredacteurschap. Jacob Haagsma (v/h NRC) regelt de muziek, Reinjan Mulder (v/h NRC) de boeken, Leo Bankersen (v/h GPD) kijkt voor ons naar wat er aan films uitkomt en Ruud Buurman (v/h UN en GPD) doet datzelfde met cabaret en kleinkunst. Erik Lint is onze nieuwe media/gadget-man. We zoeken nog mensen voor podiumkunst en beeldende kunst en zullen, zodra er zekerheid is over geld, daar ook actief voor gaan werven. Best lastig om daar goeie mensen voor te krijgen, overigens. Mensen die, zoals ons hele team, een heel legertje freelancers zullen moeten gaan aansturen en inspireren.

We zijn verbindingen aangegaan met het Nederlands Uitburo, TM en Reactor, en zoeken naar nieuwe verdienmodellen voor online journalistiek, waarbij opeens niet meer het stukje, maar de inhoud centraal staat en de manier waarop we onze meerwaarde zo snel en makkelijk mogelijk bij de naar duiding smachtende mens naar binnen kunnen krijgen. We zijn dus een onderzoek met als uitkomst een journalistieke innovatie die verstrekkende gevolgen kan hebben.

Het ministerie van OCW heeft al een startsubsidie klaargelegd. Op 4 november beslist het Stimuleringsfonds voor de Pers over de rest van de aanvraag en dan kunnen we gaan werven, sites gaan bouwen, het sociale netwerk uitbouwen en de kunst structureel hinderlijk gaan volgen. Het mocht tijd worden.

Volg ons in de tussentijd op Facebook, wordt lid van ons discussieforum aldaar en kijk ook eens op twitter.

Jürgen Gosch: de Belangrijkste regisseur van het Europese theater (1943-2009)

http://www.youtube.com/watch?v=yWM424Pdx3Q

Door Wijbrand Schaap

Voor iedereen die in het theater actief is, als journalist, ontwerper, pr-mens of acteur, is er altijd één voorstelling die bepalend was voor de keuze om het vak in te gaan. De ultieme voorstelling, het vonkstuk. Voor mij was dat de Misanthrope, een Molière-voorstelling in het Duits, gemaakt voor het Hamburgse Thalia Theater door de toen net in het Westen geïmporteerde regisseur Jürgen Gosch. Met deze voorstelling, die ik van minuut tot minuut heb geanalyseerd, waarvan ik iedere grap en dramatische wending minutieus heb geanalyseerd, begon mijn liefde voor theater pas echt.

Wat gebeurt er met het dressoirtje van Ton Lutz? (1919 – 2009)

Door Wijbrand Schaap

Cultureel Persbureau – Het was een niet eens zo groot dressoirtje in de werkkamer van Ton Lutz, op de zolder van zijn huis aan de Leidsegracht in Amsterdam. Op dat dressoirtje stonden zijn herinneringen: foto's, cadeautjes, een enkele prijs, beeldjes en boekjes. Toen ik als relatief jonge journalist door de grootste acteur van Nederland naar die zolder werd uitgenodigd voelde dat als een grote eer. Zeker toen ik zijn fotoalbums mocht bekijken. Ik was er zo door van mijn stuk dat ik vergat om mijn recorder goed in te stellen. De opname, na twee uur op die Amsterdamse zolder, was mislukt. Ik moest alles uit mijn hoofd opschrijven.

'Net goed', zou Lutz gezegd hebben, zonder direct boos te worden, maar dat was al genoeg om toch een beetje bang te zijn. Maar ik wist ook dat hij een complimentje zou geven als hij merkte dat ik het gesprek uit mijn hoofd had weten na te vertellen. Later kwam ik erachter dat iedere gast naar die zolderkamer werd genood, en dat Lutz ook iedere gast datzelfde gevoel van exclusiviteit kon geven bij het doorbladeren van zijn fotoboeken als hij mij gegeven had. Lutz was tenslotte een Groot Acteur.

Iedere mens is aan het eind van zijn leven uiteindelijk niet meer dan de verzameling door hem zelf in stand gehouden anekdotes, en voor acteurs geldt dat in hoge mate. Een onvermijdelijk noodlot, maar ik gun Ton Lutz een betere nagedachtenis.

Want aan het eind van zijn leven was hij natuurlijk ook de man die het 'denkende acteren' in Nederland had ingevoerd, en die daarmee ook van zijn eerste Hugo Claus-regies legendarische gebeurtenissen had gemaakt. Dat het legendes waren wist ik al heel vroeg, omdat een paar van die regies zich lang voor mijn geboorte hebben afgespeeld.

Gedurende mijn leven heeft Lutz zich ontwikkeld van legende (in de jaren zestig, als hij op tv was), via monument van oudbakken theater (gedurende de jaren zeventig en tachtig), tot gerespecteerd vertegenwoordiger van een tijd die niet meer terugkomt maar die allesbepalend was voor hoe het theater er nu bij staat.

Ik leerde hem goed kennen toen hij jurylid was bij het Landelijk Festival Amateurtheater in De Engelenbak. Hij toonde zich daarin een fanatiek pleitbezorger van het amateurtheater, zonder te vervallen in het dedain dat sommige andere oudere professionals wel eens hebben, geconfronteerd met de strevingen van liefhebberijspelers. Het was ook tijdens dat festival dat Lutz op de terugweg van een avond jureren werd overvallen door een grote man die zijn geld en portefeuille roofde, maar wegvluchtte toen Lutz over de grote hond begon die hij thuis had. Hij wist het gebeuren vrijwel direct te brengen als een van zijn talloze heldendaden, maar die bravoure was uiterlijke schijn. Inwendig was Lutz gebroken. Hij durfde sindsdien nauwelijks nog alleen s'avonds over straat, terwijl hij zo vlak om de hoek van 'zijn' schouwburg woonde.

De erelijst met rollen en regies van Lutz is gigantisch, en gelukkig goed gedocumenteerd door het Theaterinstituut, dat sinds een paar jaar werk maakt van het vastleggen van vluchtige theaterlevens. Zijn herinnering zal voortleven. Waar ik me eigenlijk alleen echt druk om maak, is wat er met dat dressoirtje op zolder gaat gebeuren.